ÇAĞRI VE ÇIĞLIK YARGI REFORM STRATEJİSİ BELGELERİNDE Kİ SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUKLAR İÇİN BAZI ÖNEMLİ AÇIKLAMALAR

Görüntülenme Sayısı: 73

ÇAĞRI VE ÇIĞLIK

YARGI REFORM STRATEJİSİ BELGELERİNDE Kİ SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUKLAR İÇİN BAZI ÖNEMLİ AÇIKLAMALAR

SOSYAL HİZMETLERİN DIŞLANMASI İLE ADALETSİZLİĞİN ÖNLENMESİ AMACIYLA ADALET İÇİN İLGİLİLERE AÇIK ÇAĞRI

SHU Nihat Tarımeri

Giriş

1. Toplumsal açıdan adalet ve hukukun üstünlüğü ve de hukuk uygunluğu ile adalet aranılması açısından hakların karşılığının bulunması önceliktir.Anayasa’ya dayalı devlet olarak Anayasanın 2.maddesi ile “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir.” hükmü düzenlenmiştir. Anayasal yükümlülükler bağlamında önemli uygulayıcılardan biri olan Adalet Bakanlığı tarafından topluma sunulan hizmet ve yönetim ile ilgili olarak “ 2025-2029 Yargı Reformu Statejisi” Belgesi duyurulmuştur.

Sosyal ve hukuk devlet ve de hukukun üstünlüğü için bu son belge dahil çocuklar için öne çıkaran faaliyet ve hedefler aynı zaman da adalet bakış için hem gelinen noktayı hem de 2009 yılından sonra açıklanan belgeleri de önemli kılmaktadır.2005 yılından beri çocukların korunması için böyle bir öykü de söz konusudur.Dolayısıyla 2025 yılında hazırlanan son belge önemli bir noktadır.20 yıllık bir öykü ile birlikte görüldüğü gibi “Adalet Sistemin İşleyişi” bölümünde ki bilgiler arasında Sayfa 14. de; “55. İcra daireleri tarafından yerine getirilen çocuk teslimine veya çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair görev, uzmanlar aracılığıyla yerine getirilmek üzere adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerine verilmiştir.” şeklinde bilgi aynı zamanda 2009 yılından beri açıklanan dördüncü belgede ki bilginin devamıdır. ² Çocukların bir mal ve mülk olarak bakması yerine çocukların anabalarına teslim gibi bir uygulamada öne çıkarılan “uzman” aracılığı ile ilgili uygulama 2005 yılından beri 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu (ÇKK) ile oluşan öykünün parçasıdır.

Çocuklar için böyle bir öykü ve , Adalet Bakanlığı tarafından 2009 yılından beri dönemsel olarak “Yargı Reform Stratejisi Belgesi “ açıklanmaktadır. Bu süreçte “Ceza Adaleti Sisteminin Etkinliğinin Artırılması” gibi amaç dahil AB İlişkiler bağlamında 19. Müzakere sürecinde yer alan “Yargı ve Temel Haklar” başlıklı 23. Fasıl özel bir öneme sahiptir.23. Fasıla ilişkin olarak Türkiye’nin ilk Yargı Reformu Stratejisi görüldüğü gibi 2009 yılında hazırlanmış ve 2015 yılında yenilenmiştir. 2019-2023yılları arasındaki dönemi kapsayan Üçüncü Yargı Reformu Stratejisi’nin uygulama döneminin sona ermesi üzerine hazırlanan bu belge, Dördüncü Yargı Reformu Stratejisi olup bu belgeler AB’nin genişleme sürecinde oluşturduğu Kopenhag Kriterleri ve Türkiye’nin müzakere sürecinde yer alan 23. Fasıl’a uygun bir yol haritası niteliğinde olduğu da açıklanmaktadır.

2.Adalet için eylemleri de içeren reform gibi hedeflerle öne çıkan Belge; insan onurunun korunması, özgürlüklerin geliştirilmesi, demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları gibi kavramların eşitlik temelinde var olmasını benimsemektedir. Bu nedenle Türkiye’nin Strateji Belgeleri ile somutlaşan son bu belgeler ele alındığında halen “ çocuk adalet “ den bahsedilmektedir. 2005 yılından beri ÇKK ile öne çıkan çocuk koruma sistemine ek olarak ceza adalet sisiteminde yer alan çocuklar arasında ki “suça sürüklenen çocuk”da ayrıca yer almaktadır. Toplumun vicdanı olan çocuklara ve adalete bakış için de önemlidir.Gelinen noktayı özetlemektedir.

Özellikle “Ceza Adaleti Sisteminin Etkinliğinin Artırılmasını” amaçlayan belgeler arasında “suça sürüklenen çocuk” görüldüğü gibi böyle bir sistemde yer almaktadır.Toplumun % 30 yakın çocuk olması ve toplumun geleceği olan çocuklara nasıl adil ve adaletli bakışı yanıstmaktadır. 2005 yılından beri ÇKK ³da daha erken yaşta ergin olsa bile, onsekiz yaşını doldurmamış kişi “çocuk” olarak tanımlanmaktadır.Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesinin (ÇHS) karşılığında bulmaktadır. Bu kapsamda ve ayrıca bedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal ve duygusal gelişimi ile kişisel güvenliği tehlikede olan, ihmal veya istismar edilen ya da suç mağduru çocuğu “korunma ihtiyacı olan çocuk “ve kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiili işlediği iddiası ile hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan ya da işlediği fiilden dolayı hakkında güvenlik tedbirine karar verilen çocuk ise “suça süreklenen çocuk” şeklinde tanımlamıştır. 2005 yılından beri çocuk koruma ve ceza adalet sistem birlikteliği ile adalet yönetim açısından söz konusu süreçte “suça sürüklenen çocuk ”, 2009 yılında bir kez yer almaktadır. Üç belgede ise toplam 6 yerde olduğu da görülmektedir. “Korunma ihtiyacı olan çocuk “ olarak bu belge de yer almamaktadır. Adalet ve bakış açısından bu durum, çocukların ve gençlerin gelecekleri dahil yok sayıldığının bir itirafıdır… ……..